Закрыть ... [X]

Читать стих на татарском языке

Кеше күңелкәе кара урман

Инсур Мөсәнниф
читать Кеше күңелкәе кара урман

Кеше күңелкәе кара урман,
Бар син юл табып кара.
Кеше күңелкәе кара урман,
Бар син юл салып кара.

Кеше күңелкәе кара урман,
Бүре дә очрар бәлки.
Кеше күңелкәе кара урман,
Шүрәле кочар бәлки.

Кайттым әле Күрдемемә (Атнабай монологы)

Инсур Мөсәнниф
Кайттым әле Күрдемемә
Атнабай монологы

Кайттым әле Күрдемемә...
Үзем түгел, җаным кайтты,
Үттем барлык урамнардан,
Бер сөендем, бер шаккаттым.

Их, сулары сагындыра –
Күрим, дидем, чишмәләрне.
(Кайда йөри безнең җаннар,
Беркем белми нишләгәнне...).

Вакыт күп тә бит...

Инсур Мөсәнниф
Вакыт күп тә бит...

...Ә без, әнкәй, ифрат ашыгабыз, –
Мәңге бетмәс эшкә тарыктык.
Сезнең безгә әйтер сүзегез бар,
Ә тыңларга безнең вакыт юк.
Вакыт юк.
Ә. Атнабаев, “Вакыт юк”.

Язның беренче көне

Язның беренче көне
Трагик юмор

Әйтерсең лә, кемдер төртте кабыргама,
Уяндым да кинәт тертләп, күзем салдым
Телефонда җем-җем янган ут-сәгатькә...
(Хәзер кеше сәгать такмый, сатып алмый).

Яхшыга өмет иткәндә...

Инсур Мөсәнниф
Яхшыга өмет иткәндә...

Урамда, ну, тышта инде,
“Егерме биш” салкынлык.
Салкын гына түгел, җиле
Өтеп бара, чукынчык!

Ә тәрәзгә кояш карый,
Ике күзен мут кысып.
“Яз җитә бит, кабын әле,
Яшә, янма, – ди, – пыскып”.

Аһ, каеннар...

Инсур Мөсәнниф
Аһ, каеннар...

Ходай биргән, ахры, озын гомер –
Зур болында үсте ялгыз каен,
Әтиме ул, әниме, ник ялгыз –
Белмим дөресен һич тә тәгаен...

Ә төбендә – яшь бер каен кызы,
Назга чумып аның кочагында,
Эреп китеп кояш нурларында,
Шуклана да иде кайчагында...

Кемнәр өйрәтә?

Инсур Мөсәнниф
Кемнәр өйрәтә?

Юлларның бар төрлесе...

Инсур Мөсәнниф
Юлларның бар төрлесе...

Юлларның бар төрлеләре...
Авыры бар, җиңеле...
Хәерлесе, уңышсызы...
Тигезе һәм түгеле...

Юлларның бар төрлеләре...
Ялгыз гына үткәне...
Я юлдашлар очраганы –
Азга яки күпкәме...

Әткәй нигезе

Инсур Мөсәнниф
Әткәй нигезе

Бурыч

Инсур Мөсәнниф
Бурыч

Сискәнеп, төн уртасында
Сикереп торасың да,
Будильникның сәгать угын
Кирегә борасың да,

Кабызып шул компьютерны,
Экранга кадаласың...
Хисләрең һәм уйлар белән
Бергә-бер син каласың...

Атнабай мыегы

Инсур Мөсәнниф
Атнабай мыегы

Пьесалары сәхнәләрдә гөрләп барды,
Елатты ул барча халыкны.
Тирән уйландырды, тирән хисләндерде...
Алар бар да илдә данлыклы.

Ә гашыйклар, сөйли-көйли шигырьләрен,
Капка төптә таңны аттырды.
Һәм аларны бүген яңа буын ятлый...
Алар бар да илдә данлыклы.

Чишмә башы – Күрдем

Инсур Мөсәнниф
Чишмә башы – Күрдем

Монда, беләм, ташлы чишмәләр күп,
Моннан алар өчәү башлана.
Көнләшәмен шушы күпне күргән
Шома, шаян вак-вак ташларга.

Болытларга карап, ага сулар,
Зур дәрьяга таба ашкына...
Йөрәк сыкратырлык моңнар сала,
Күңелеңне бары ач кына.

Ләхет

Инсур Мөсәнниф
Ләхет
Шаярудия

“Ләхетем син...”
“Сөюсез бу тормыш ләхеттер...”
Р.Усманова. “Сагындым мин сине, сагындым”

Чык син, шагыйрь, авылларга...

Инсур Мөсәнниф
Чык син, шагыйрь, авылларга...

Килсә әгәр бик охшыйсың...
Атнабаев агайга,
Мәхәббәтен бар халыкның
Көнен-төнен тоярга,

Ирешергә ихтирамга,
Буй җитмәслек абруйга...
Теләсәң син хөрмәт, шөһрәт...
Бик сусасаң... даннарга...

Әнкәм җыры

Инсур Мөсәнниф
Әнкәм җыры

Шомырт чәчәкләре

Инсур Мөсәнниф
Шомырт чәчәкләре

Ап-ак шомырт чәчәкләре
Язларын гына була...
Тирә-як һәм бар дөньябыз
Хуш исләр белән тула.

Муел мәңге чәчәк атар,
Ис сибәр күк тоела...
Әмма алар, ни кызганыч,
Коела шул коела...

Алыштырыр идем

Инсур Мөсәнниф
Алыштырыр идем

Баштанаяк киендергән

Инсур Мөсәнниф
Баштанаяк киендергән

Озак еллар читтә йөргәч,
Әсматтәйнең улы кайткан.
Фырт киенгән, муенына
Озын алтын чылбыр аскан.

Ирләр белән сөйләшкәндә
Мактанып та торды әле.
– Газизем бит – баштанаяк
Киендердем мин әнкәйне...

"Кире кайтырлар иде..."

Инсур Мөсәнниф
"Кире кайтырлар иде..."
– Инсур бабай, теге дөнья, теге дөнья, диләр,
Ничек икән анда, яхшымы?
- Яхшыдыр инде, балалар, анда начар булса,
Кире кайтыр иде барысы!
5.11.2017.

Сәясәт - пычрак эш...

Инсур Мөсәнниф
Сәясәт - пычрак эш...

Сәясәт миңа - чит һәм ят нәрсә,
Укымыйм һәм дә кызыксынмыйм.
Мигә үтеп керергә омтылган
Чит-ят фикергә буйсынмыймын.

Әмма берчак килеп эләктем мин
Җанга чит-ят бер манзарага.
Шундый (гади кеше аңламаган)
Зәхмәт йокты бит заманага...

Тормыш мәгънәсе

Инсур Мөсәнниф
Тормыш мәгънәсе
.
“Тормыш мәгънәсе. Ул нәрсә була?”, - диеп,
Уйлангандыр бәлки байтаклар.
Мин үзем дә аны һаман ачык белмим –
Бәлки Җирдәге эз, балалар...

Язмыш кая язылган?

Инсур Мөсәнниф
Язмыш кая язылган?

Баштан үтте төрле вакыйгалар...
Кичтем утны, салкын суларны...
Бер-бер артлы узды айлар, еллар,
Сизмәдем дә гомер сулганны.

Язмыш микән шулай, ялгыш микән,
Чыгып булмый тормыш сазыннан...
Кешеләрнең, имеш, язмышлары
Маңгаена күктән язылган...

Күңелкәем әрни

Инсур Мөсәнниф
Күңелкәем әрни

Көн арты көн...

Инсур Мөсәнниф
Көн арты көн...

Бу яшьләргә картлык мәңге килмәс сыман,
Мәңге яшәр кебек тоела.
...Әмма, көн арты көн, гомер мизгелләре
Сары яфрак сыман коела...
30.10.2017.

Ишек ачма миңа, шакысам да...

Инсур Мөсәнниф
Ишек ачма миңа, шакысам да...

Ишек ачма миңа, шакысам да,
Бу йомшаклык бары минутка...
Салсаң да син гомер буйларына
Мине мәңге сүнмәс бу утка.

Ишек ачма миңа, шакысам да,
Җәй көнендә җиргә кар ятмый!
Иңнәремә ятып еласаң да,
Кайгы-хәсрәтеңне таратмыйм!

Өмет

Инсур Мөсәнниф
Өмет

...Караңгы төн. Йоклый авыл
Тәрәзләргә пәрдә ябып.
Ә күктә кара болытлар
Бер-бер артлы уза чабып.
Ай, балкый да, яшеренә, җирне
Бер мизгел нурга күмеп.
...Сине күреп кабынып сүнгән
Нәкъ минем өмет кебек.
7.03.1980.

Уфа юлында

Инсур Мөсәнниф
Уфа юлында

Җиктереп пар ат, Казанга туп-туры киттем карап.
Чаптыра атларны кучер, суккалап та тарткалап...
Г.Тукай, "Пар ат".

Һәйкәл

Инсур Мөсәнниф

Һәйкәл
Я памятник себе воздвиг нерукотворный...
А.С.Пушкин, "Памятник".

Һәйкәл салдым мин үземә –
Әллә ни зур да түгел.
Хикәя hәм шигырьләрем –
Һәйкәлем нәкъ шул үзе.

Мәхмүтнең әйткәне

Инсур Мөсәнниф
Мәхмүтнең әйткәне

— Ун елга бер, шау-гөр килеп,
Халык санын алалар.
Ләкин тәүдә:
«Син — башкорт», — дип,
«Син — татар», — дип,
«Син — манкорт», — дип,
«Син — хәтәр», — дип,
Халык җанын алалар.
13.08.2002.

Әгәр үлсәм...

Инсур Мөсәнниф
Әгәр үлсәм...
Шушы темага уенлы-чынлы шигырьләр язган барлык шагыйрьләргә кушылып

Шәп чаклары бар иде...

Инсур Мөсәнниф
Шәп чаклары бар иде...
Социализм чорындагы “яшел елан”га мәдхия

Машинасыз калдылар

Инсур Мөсәнниф
Машинасыз калдылар

Хөппениса бер кибеттә
Шундый хәбәр ишеткән:
“Ун балалы кешеләргә
“ГАЗель” тиеш, ди, икән!”

Ишеткән дә, күңелендә
Ризасызлык баш төрткән.
Ул да моңа бик лаек бит,
Уйлап кара, я, төптән!

Бер дустым бар

Инсур Мөсәнниф
Бер дустым бар
Айрат дуска

Безнең дуслыкка да инде байтак гомер –
Кырык биш ел тулып бара бит.
Дөрес, беркайчан да янәш яшәмәдек,
Безнең тормыш – киң кыр-дала бит.

Алла күрсәтмәсен

Инсур Мөсәнниф
Алла күрсәтмәсен

Адәмне бар (хасил) иткәч, Аллаh,
Гамәлләрен бераз күзәткәч,
Аның сабыйдай шат йөзен күргәч,
Кайбер кимчелеген төзәткәч

(Ягъни аң-зиhен hәм тел-сүз биргәч),
Әйтте: “Ялгыз булыр күңелсез,
Хатын кирәк сиңа, югыйсә бит
Калуың бар тәмам нәселсез.

Кояшлы көннәрдә

Инсур Мөсәнниф
Кояшлы көннәрдә

Эволюция

Инсур Мөсәнниф
Эволюция
(яңача иске такмак)

Байлар, байлар бал эчә,
Урта байлар сыра эчә,
Безнең кебек ярлы мескен
Ярга ятып су эчә.
Халык авыз иҗаты.

Яңа байлар коньяк эчә,
Хәтта комнан бау ишә.
Хәерчеләр ни эшләсен,
Әчетә дә, бал эчә.
10.08.2016.

Әле нәкъ яшьнәр чагым

Инсур Мөсәнниф
Әле нәкъ яшьнәр чагым
Мечтать не вредно.
Рус халык әйтеме.

Әй, елларым, артыгыздан
Сез мине чакырмагыз.
Сезнең дә бит чигегез бар,
Бик җитез юрттырмагыз.

Масаймачы, кеше

Инсур Мөсәнниф
Масаймачы, кеше

Кеше күңеле - пыяла

Инсур Мөсәнниф
Кеше күңеле – пыяла

Кеше күңеле – пыяла,
Саксыз кагылсаң, уала.
Халык мәкале.

Кояшсыз көннәрдә

Инсур Мөсәнниф
Кояшсыз көннәрдә

Быел күктә Кояш сирәк кунак,
Агыла да болыт агыла.
Җирдә сирәк-мирәк калган кошлар
Хәлсез генә канат кагына.
Көннәр үтә шулай кояш күрми,
Ә күңелгә сагыш үрелә.
Аяк аста пычрак лач-лос килә...
Якты көнгә өмет сүрелә.
22.04.2016-19.05.2016.

Кыйтга

Инсур Мөсәнниф

Кыйтга

Эш көне башланды…
Эт көне башланды.
Элек эш – дан иде…
Ә хәзер… кол хисе.
18-19.05.2016.
Кыйтга - кыска шигырь.

Каргага мәдхия

Инсур Мөсәнниф
Каргага мәдхия

Дөньяны пакьлый алмадым...

Инсур Мөсәнниф

Дөньяны пакьлый алмадым…
...Кайтмады үч, бетте көч, сынды кылыч — шул булды эш:
Керләнеп беттем үзем, дөньяны пакьли алмадым.
Габдулла Тукай, “Кыйтга”.

Умырзая

Инсур Мөсәнниф
Умырзая

Мәңгелек

Инсур Мөсәнниф
Мәңгелек

Җилкәй, иссәң туган якка...

Инсур Мөсәнниф
Җилкәй, иссәң туган якка...

Рәмзинә Тимеровага ияреп

Җилкәй, иссәң туган якка,
Җиткер сәлам тугайларга,
Җиткер сәлам тургайларга,
Җиткер сәлам туганнарга.

Җилкәй, иссәң туган якка,
Җиткер сәлам болыннарга,
Җиткер сәлам колыннарга,
Җиткер сәлам олыларга.

Черки

Инсур Мөсәнниф
Черки

Оран

Инсур Мөсәнниф
Оран

Соңгы мәхәббәт

Инсур Мөсәнниф
Соңгы мәхәббәт
Эльдар Рязановка ияреп

Соңгы мәхәббәт... Саубуллашу һәм
Юату... Әйтерсең, исерткеч,
Кыл юләрлек, бу – соңгы мөмкинлек,
Сихер, бозым, татлы тилерткеч...

Буталчык дөнья

Инсур Мөсәнниф
Буталчык дөнья

Курсташлар

Инсур Мөсәнниф
Курсташлар
БДПИның филология факультетын тәмамлауга 30 ел тулуга багышлана

"Ниндидер бер тантанада..."

Инсур Мөсәнниф
"Ниндидер бер тантанада..."

...Ниндидер бер тантанада
Зур шагыйрьгә
Бүләк бирделәр.
Мине дә “буш итмәделәр”...
“Яхшырак яз, энем”, - диеп,
Киңәш бирделәр.
19.10.1995.

"Гүзәлләрдән гүзәл, түземледән түзем..."

Инсур Мөсәнниф
"Гүзәлләрдән гүзәл, түземледән түзем..."

Гүзәлләрдән гүзәл, түземледән түзем,
Изгеләрдән изге – кеше бармы?
“Балам”, “ирем”, “әткәм” диеп борчылучы –
Атый алам бары хатын-кызны.
4.03.1998-29.03.2016.

Сүзсез генә

Инсур Мөсәнниф
Сүзсез генә

Тормыш юлларында очраштык без...
Куллар бирештек тә, икебез
Ике якка киттек.
Әйтерсең лә,
Ике чит җиһан җисеме без.
1994-21.04.2015.

Чират кемдә?

Инсур Мөсәнниф
Чират кемдә?

Кагылмагыз

Инсур Мөсәнниф
Кагылмагыз

Кайтарыгыз алтмышымны!

Инсур Мөсәнниф
Кайтарыгыз алтмышымны!
Флера апа Хәлфинага
80 яшьлек ханым монологы

Цикл стихов «Бер гомер»

Уважаемые, читатели!

Представляю вашему вниманию цикл стихов «Бер гомер». Эти стихи на татарском языке напечатаны в коллективном сборнике “Тургайлар канат кага” (Уфа, “Китап”, 1996, стр. 7-36) под названием “Бер гомер” с предисловием видного поэта Башкортостана Р.Шаммаса.

 

Үз каләме

Котылды

Инсур Мөсәнниф
Котылды

И урлашты, и урлашты…
Капчыклап та, учлап та.
Фатир тулды акча белән,
Калмады бер почмак та.
Без капчыкта ятмый, диләр -
Һәм, ниһаять, тотылды.
Тотылды да… урланганны
«Төртеп» бик тиз котылды.
12.11.2014.

Яңавыл җыры

Инсур Мөсәнниф
Яңавыл җыры

Башларыңны горур тотып
Күкрәп яшә, Яңавыл.
Бер көнләшсен, бер уфтансын
Барлык кала, бар авыл.
Бер күрсәң син Яңавылны
Йөрәкләрдә кала ул,
Мәңгелеккә кала ул,
Кала ул, кала ул, кала ул
Яңавыл.

Уралым

Инсур Мөсәнниф
Уралым

Бәхиллек

Инсур Мөсәнниф
Бәхиллек

Пушкин

Инсур Мөсәнниф
Пушкин
2019 елда бөтен прогрессив кешелек дөньясы А.С.Пушкинның тууына 220 ел тулуны билгеләп үтәчәк

Җиңү тылда да яуланган...

Инсур Мөсәнниф
Җиңү тылда да яуланган…
1999 елда Яңавыл районы Вәрәшбаш авылында сугыш чорында тылда эшләгән хатын-кыз хезмәтчәннәр хөрмәтенә һәйкәл ачылды.

Акбулат (поэма)

Инсур Мөсәнниф
Акбулат
Поэма

Әфганстан сугышында хәбәрсез югалган 312,
һәлак булган 13833 солдат һәм офицер,
шул исәптән 442 татар егете рухына багышлыйм

Төнге уйлар (поэма)

Инсур Мөсәнниф
Төнге уйлар
Поэма

1.
Иртәгә ял – якшәмбе.
Тагын авылга кайттым.
Белим, дип, әнкәй хәлен.
Иске болдырга чыктым.
Бер көйрәтү – исәбем.
Сукты сәгать – төнге бер.
Авылга караш ташлыйм.
Бер яктылык булсачы!
Тәрәзәләр – чаршаулы.
Авыр тынлык боҗрасы.

“Улыкаем, сиңа әйтәм...”

Инсур Мөсәнниф
“Улыкаем, сиңа әйтәм...”
Замана такмаклары

Казлар көтә шагыйрь

Инсур Мөсәнниф
Казлар көтә шагыйрь
Шаяру

...Күктән авыл өсләрендә янган
Таныш йолдызларны эзләем.
Ринат Шакир, “Башларымны искән җилгә куям...”.

...Бер караем әле, әйдә,
Якты йолдыз булып та.
Ринат Шакир, “Сыек кына якты төшә...”.

Җиңмеш

Инсур Мөсәнниф
Җиңмеш
Сатирик Рәдиф Тимершинга дусларча шарж

Кигәвен керде күңелгә - Язмыйча түзиммени?!

Инсур Мөсәнниф
Кигәвен керде күңелгә - Язмыйча түзиммени?!
Шаяру

Бисмилласыз үскән малайлар дип
Тиргиләрдер безне тиргәвен.
Нишли ала идек, иңебездән
Басып торгач ата фиргавен.
Рәшит Гәрәй, “Күгебезне нурлап”.

Асрамага ал, карга

Инсур Мөсәнниф
Асрамага ал, карга
Шаяру

...Урта урыс калкулыгы булсын,
Түбәнлеге, имеш, булмасын.
Шушы җиргә исем кушмый китсәм,
Исемемне урыс урласын!
Гадел Низам, “Урта урыс түбәнлегендә”.

...Эт җирсесә, җиргә ятып ауный.
Миндә – эт халәте. Их, нишлисе!..
Гадел Низам, “Эт биюе”.

Минлешагыйрь

Инсур Мөсәнниф
Минлешагыйрь
Шаяру

...Бүген бик күп оста шигырьчеләр
Нәрсә языйм, диеп аптырый.
Мендәремә башны куйганда да,
Каләмемне ерак куймыйм мин.
Уйлар миңа шигырь булып килә,
Рифма белән шәбрәк уйлыйм мин...

Шаржлар – шаярышлар, пародияләр

Инсур Мөсәнниф
Шаржлар – шаярышлар, пародияләр

Шагыйрь Мөхәммәт Закировка

Исемеңне кемнәр куйган,
Исемең матур – Мөхәммәт.
Закиров тауга килмәсә,
Тау үзе килә.
Әйбәт!

Шагыйрә Кәүсәрия Шәфыйковага

Зур вазифа

Инсур Мөсәнниф
Зур вазифа

«Ни дисәң дә, ул түгел»

Инсур Мөсәнниф
«Ни дисәң дә, ул түгел»

Ни дисәң дә, ул түгел,
Хәзер безнең көнкүреш.
Акча юк, дибез, ә көн дә -
Йә ярыш, йә “конкурыс”.
06.12.2000.

Кемнең улы, наканис?!

Инсур Мөсәнниф
Кемнең улы, наканис?!

Мәктәптән Гата
Китергән “бишле”.
Мактана ата:
- Һай, минем улым!
Мәктәптә сабый
Алган “икеле”...
...Хатынга карый:
- Вәт синең улың...
Малай аптырый,
Аңлый алмый һич:
Кемнең улы соң
Гата, наканис?!
29.09.1994.

Ярый әле...

Инсур Мөсәнниф
Ярый әле...

Язмышлардан узмыш юк

Инсур Мөсәнниф
Язмышлардан узмыш юк
Зәйнәпкә

Сөю – уен түгел

Инсур Мөсәнниф
Сөю – уен түгел

Сүнгән йолдыз

Инсур Мөсәнниф
Сүнгән йолдыз

“Сүнгән йолдыз” пьесасына җыр

Күктә йолдызлар бихисап,
Син, йолдызым, бер генә.
Елмаюың моң-наз тулы,
Күз карашың сер генә.

Кушымта:
Юлларны язмыш аерды,
Төзәлмәс яра салып.
Сөйгән ярым, калдың бары
Сагышлы җырым булып.

Барганнар – барсыннар...

Инсур Мөсәнниф
Барганнар – барсыннар...

Барганнар – барсыннар...
Киткәннәр – китсеннәр...
Кайтканнар – кайтсыннар...
Сөйгәннәр – көтсеннәр!
19.09.1995.

Энҗе аулыйм

Инсур Мөсәнниф
Энҗе аулыйм

Син кем?

Инсур Мөсәнниф
Син кем?

Сөю ул...

Инсур Мөсәнниф
Сөю - ул...

- Сөю нәрсә? – дидем ир кешегә.
- Хатын өчен тәмугларны үтү.
- Сөю нәрсә? – дидем мин хатынга.
- Галәмнәрдә янып көлгә калган ирне көтү.
Мостай Кәрим.

Мөмкин түгел

Инсур Мөсәнниф
Мөмкин түгел

Сөю кайтавазы

Инсур Мөсәнниф
Сөю кайтавазы

Тәтешле

Инсур Мөсәнниф
Тәтешле

Дөнья матур

Инсур Мөсәнниф
Дөнья матур

Кемдер исә...

Инсур Мөсәнниф
Кемдер исә...

Дөнья шулай бара инде:
Кемдер эшли;
Кемдер исә тырнак астан
Чүп, кер эзли.
5.01.1994.

Төнге саташу

Инсур Мөсәнниф
Төнге саташу

Байгыш

Инсур Мөсәнниф
Байгыш

Вәгазь

Инсур Мөсәнниф
Вәгазь

Якташ, китмә

Инсур Мөсәнниф
Якташ, китмә

Ни булды миңа?

Инсур Мөсәнниф
Ни булды миңа?

Агәби васыяте

Инсур Мөсәнниф
Агәби васыяте
Түтәм Дөрисәгъдәт Габдулхак кызы Габдулхаковага
багышлана. Аны авыл халкы, зурлап, “Агәби” дип йөртте.

Иман кайта

Инсур Мөсәнниф
Иман кайта

Чыгышы белән Яңавыл районыннан булган
Горький тимер юлы Казан бүлеге ремонт-төзелеш
кооперативы рәисе Риф Зәкәрия улы Фәттахов
туган авылы Вәрәштә мәчет төзетте

Юбилей шигърияте

Инсур Мөсәнниф
Юбилей шигърияте
Соңгы вакытта матбугат битләрендә
бик ешайган юбилей шигырьләренә ишарә

Кая ашыгабыз?

Инсур Мөсәнниф
Кая ашыгабыз?

Чабалар, авалар, яналар
Юлларда машина, “матай”лар.
Зурая ел саен зиратлар –
Өр-яңа каберләр арталар.
Нигә соң ашыга адәмнәр,
Карамый уң-сулны, ал-артны?
Әллә соң, чакырып, бәндәне
Зиратлар үзенә тартамы?
7.07.1994.

Төшенә күр!

Инсур Мөсәнниф
Төшенә күр!
Р.Миңнуллинга ияреп

Ярамый!

Инсур Мөсәнниф
Ярамый!

Ошый, ошамый

Инсур Мөсәнниф
Ошый, ошамый
Бер шагыйрьгә

Түмгәк

Инсур Мөсәнниф
Түмгәк
Мәсәл

“Малакасус”

Инсур Мөсәнниф
"Малакасус"

Укытучы абый

Инсур Мөсәнниф
Укытучы абый

Йөгәмәш тулы булмаган урта мәктәбендә
озак еллар балаларга белем биргән Бөек Ватан
сугышы ветераны, татар теле һәм әдәбияте
укытучысы Кадим ага Исламгалиевка

Әнкәйгә хат

Инсур Мөсәнниф
Әнкәйгә хат

“Көнләшеп тә куям кайчак...”

Инсур Мөсәнниф
“Көнләшеп тә куям кайчак...”

Көнләшеп тә куям кайчак
Мин шундый кешеләргә -
Үз кабыгына бикләнгән
Ташбака ишеләргә.
Бер кыллары да селкенми,
Ник шунда дөнья бетми...
Бетми?!
Нигә безне һаман
Битарафлык өркетми???
23.01.1996.

Моң тынмасын

Инсур Мөсәнниф
Моң тынмасын

Яратам, дип кычкырмыйлар,
Әйтелсен ул шым гына;
Икәү серен җилләр алса,
Күңелләрдә моң тына.
23.01.1996.

Дога

Инсур Мөсәнниф
Дога

Авылга нигә кайталар?

Инсур Мөсәнниф
Авылга нигә кайталар?

Шаяру

...Сине ташлап киткән балаларың
Китмәскә дип, кире кайталар.
Туйлар гөрли, яшәрә авыллар,
Җирне ямьләп, туа сабыйлар.
Хәния Фәрхи, “Сагынам сине, Питрәч”.

Ярый әле горурлар бар

Инсур Мөсәнниф
Ярый әле горурлар бар

Шундый горур кешеләр бар:
Авызы тулы кара кан
Булса да төкермиләр,
Бу тормышның ваклыгына
Төкереп тә бирмиләр,
Канга - кан, дип, үчкә - үч, дип,
Дау күтәреп йөрмиләр.
Горур, диләр...
Алар барга
Дөнья имин, димиләр.
24.01.1996.

Әйтмәгез авыр сүз

Инсур Мөсәнниф
Әйтмәгез авыр сүз

Шаяру

Әйтмә, син, авыр сүз, әйтмә, син,
Йөрәк бит болай да яралы.
Рамил Чураголов, “Әйтмә, син, авыр сүз”.

Юк, китмимен, һич китмимен
Мин синнән, авылкаем.
Ак каенлы, җил капкалы,
Газиз туган яккаем.
Рамил Чураголов, “Авылкаем”.

Күз тимәсен

Инсур Мөсәнниф
Күз тимәсен

Сайлаулар...

Инсур Мөсәнниф
Сайлаулар...

Сайлаулар алдыннан:
- Кандидатлар кемнәр?
- Кем булсын – иң-иңнәр!!!
Сайлаулар артыннан:
- Депутатлар кемнәр?
-...Шул... ни “бе”, ни “ме”ләр...
24-30.01.1995.

Исенә төшкән

Инсур Мөсәнниф
Исенә төшкән

Сак һәм Сок

Инсур Мөсәнниф
Сак һәм Сок

Үзем генә беләм

Инсур Мөсәнниф
Үзем генә беләм

Барсы белә сине яратуны,
Үзем генә беләм сәбәбен...
Роберт Миңнуллин.

Барсы белә сине яратканны –
Тик берсе дә белми сәбәбен...
Үзем генә беләм... үзем генә -
Йомшак кулы белән кем такканын
Өзелгәндә җаным сәдәбен.
8.09.1995.

Сөям-күралмыйм

Инсур Мөсәнниф
Сөям-күралмыйм

Сер – булсын

Инсур Мөсәнниф
Сер – булсын

Урыс кызы

Инсур Мөсәнниф
Урыс кызы

Кайдан килә?

Инсур Мөсәнниф
Кайдан килә?

Яңа Мәҗнүн

Инсур Мөсәнниф
Яңа Мәҗнүн

Бөредә иде сөюем

Инсур Мөсәнниф

Бөредә иде сөюем
(үзгәртелгән вариант)

Сирень чәчәк атканда

Инсур Мөсәнниф
Сирень чәчәк атканда

Шундый мәле минем күңелемнең, -
Кайтып таңына яшьлегемнең,
Качып төбенә сиреньнәрнең,
Бер татырга иде сирень тәмен
Синең кайнар иреннәреңнең...
2-5.11.1994.

«...Диләр...”

Инсур Мөсәнниф
«...Диләр...”

...Диләр:
“Бүре барыбер урманына карый,
Син салсаң да аны бүреккә”.
Әйтәм:
- Урманыннан сарыгыңа карар,
Җибәр соң син аны иреккә...
8.09.1995.

Гариза

Инсур Мөсәнниф
Гариза

Күп гөнаһалар кылдым, Тәңре,
“Вакыт!” – дисәң,
Менә гариза:
Тамугта урын булмаса, мин
Җирдә яшәп
Торырга риза!
22.09.1994.

Шул җитә

Инсур Мөсәнниф
Шул җитә

Җанварлар төрмәсендә

Инсур Мөсәнниф
Җанварлар төрмәсендә
(Тәүге исеме - "Зоопаркта")

Ачы хакыйкать

Инсур Мөсәнниф
Ачы хакыйкать

Шагыйрьләрнең туган якта
Кабере юк.
...Чөнки үзе монда чакта
Кадере юк.
29.09.1994.

Кала...

Инсур Мөсәнниф
Кала...

Падишаһ үлем көтә,
Сулышын чак-чак ала.
Шатлана бары варис:
“Дөнья, - дип, - миңа кала!!!”
Патшаның үз хәле хәл
(Торганы зәгыйфь бала).
Башында гамьсез бер уй:
“Бездән дә... дөнья... кала”.
22-27.11.1995.

Җиләтте...

Инсур Мөсәнниф
Җиләтте...

Шахмат уены

Инсур Мөсәнниф
Шахмат уены

Мең рәхмәт

Инсур Мөсәнниф
Мең рәхмәт

Тормыш авыр, дибез...
Зарланабыз көн-төн:
- Нигә бер рәхәткә биргән йөз михнәт?
Тик килер шундый көн
Һәм әйтерсең берчак:
- Михнәтең дә, тормыш, нинди зур рәхәт!
Михнәте дә рәхәт...
Гомер беткән чакта
Бу сабагың өчен, тормыш, мең рәхмәт.
31.10.1995.

Зыян юк

Инсур Мөсәнниф
Зыян юк

Маңгаеңа ни язган...

Инсур Мөсәнниф
Маңгаеңа ни язган...

Язмыш – аткан ук белән бер:
Кереш, очыш һәм... нокта.
Маңгаеңа ни язган – шул:
Тиенгә, йә... ботакка.
14.04.1994.

Әнкәйгә бер сүз

Инсур Мөсәнниф
Әнкәйгә бер сүз

Агарткандыр тормыш – мин түгел, дим,
Әнкәй, синең бар ак чәчләрең.
Һәм алда да минем кайгылардан
Түгелмәсә иде яшьләрең.
2-11.09.1995.

Этләр

Инсур Мөсәнниф
Этләр

Үзебез нинди...

Инсур Мөсәнниф
Үзебез нинди...

Сакла, Ходай

Инсур Мөсәнниф
Сакла, Ходай

Тургай моңы

Инсур Мөсәнниф
Тургай моңы

Күкләргә атылды тургай...
Болытта югалды да,
Яңгыр тамчылары булып,
Моң яуды югарыдан.
Берсе тамды керфегемә...
Җаныма моң уралды.
Икенчесе – йөрәгемә...
Күңелдә җыр яралды.
20.02.1995.

Гомеремнең тагын бер боҗрасы

Инсур Мөсәнниф
Гомеремнең тагын бер боҗрасы

Гомеремнең тагын бер боҗрасы
Күк читенә, ерак китеп батты.
Офыкларга,
Күңелемә бактым.
Ни югалттым анда һәм ни таптым?
...Бүген башымда бер чал чәч артты...
13-17.03.1995.

Яшьлегенә кайтты

Инсур Мөсәнниф
Яшьлегенә кайтты

Җилкендереп, тагын язлар җитте,
Таҗын ачты, гөлләр чәчкә атты –
Чал кар-чәчен сыпырып маңгаеннан,
Җир яңадан яшьлегенә кайтты...
7-13.03.1995.

Вакыт – дәва (Время лечит)

Инсур Мөсәнниф
Вакыт - дәва

Кара көзләр килде, кара көзләр –
Табигатькә түгел, күңелгә.
Яннарымда әгәр син булганда
Килер иде бәлки җиңелгә.
Көзләр үтеп, язлар килер лә ул,
Бар шул әле озак көтәсе.
...Сабырлыклар йөген иңгә йөкләп,
Вакыт күпереннән үтәсе...
15.12.1995.

Алмыйбыз һаман сабак

Инсур Мөсәнниф
Алмыйбыз hаман сабак

“Алдың-артың карап йөре,
Онытма хаталарың!..” –
Шулай тәүбә итә-итә,
Ясыйбыз... яңаларын.
Хата эшләп һәм... төзәтеп,
Гөрләп яшәп яткан чак.
...Кисәт кешене, кисәтмә -
Алмыйдыр һаман сабак...
27-30.01.1995.

Уйла, татар баласы

Инсур Мөсәнниф
Уйла, татар баласы

“Җырларың күп синең, моңнарың күп,
Әйдә, җырла, башкортның баласы!”
“Урал” башкорт халык җыры.

Моңнарың күп, зарларың күп,
Моңлан, татар баласы.

Көйләрең күп, җырларың күп,
Җырла, татар баласы.

Гармуның бар, тальяның бар,
Уйна, татар баласы.

Бер гомер

Инсур Мөсәнниф
Бер гомер

Талгын гына карлар ява

Инсур Мөсәнниф
Талгын гына карлар ява,

Талгын гына карлар ява,
Күңелне «дерт” тертләтеп -
Гомернең дә әнә шулай
Үткәнен хәтерләтеп.
15.12.2011.

Кайда, кайчан басылган:
1) Инсур Мөсәнниф. «Талғын ғына карзар яуа…». Шиғыр. «Йыйын», февраль, 2014, №3 (160).

Кыш - үзе шигырь ул

Инсур Мөсәнниф
Кыш - үзе шигырь ул

Кыш - үзе шигырь ул,
Язмый ничек түзәсең...
Тормышның гүзәл икәнен
Бары кышын сизәсең...
8.12.2011.

Кайда, кайчан басылган:
1) Мөсәнниф (Шәңгәрәев) Инсур. Кыш - үзе шигыр ул. Шигыр. “Курай” гәзите, 30.12.2016 йыл, 6-сы hан.

Сагындырып, ялындырып, Яңа ел да килә

Инсур Мөсәнниф
Сагындырып, ялындырып, Яңа ел да килә

Сагындырып, ялындырып, Яңа ел да килә,
Ә урамда, әйтерсең лә — матур, алтын көз.
Мәйдан уртасында тора көяз яшел чыршы,
Яңа елны көтә сабыр гына — горур, төз.
17.12.2008.

Була ул картларда да...

Инсур Мөсәнниф
Була ул картларда да...

Мәхәббәт яшьләрдә, диләр,
Була ул hәркемдә дә.
Мәхәббәтсез яшәп булмый
Олгайган көннәрдә дә.
Гата Нуруллин, «Картаямыни соң йөрәк?..».

Яңгыр... Сөю...

Инсур Мөсәнниф
Яңгыр... Сөю...

Яңгыр
Хәтта колаклар пешәрдәй,
Эссе томра көн килде.
Дымга сусаган чәчәкләр
Әлсерәп, башын иде.

Каян чыкты кара болыт —
И койды, койды яңгыр,
Яшьнәде ялт-йолт яшен,
И күкрәде күк ярсып.

Бер «шагыйрь»гә

Инсур Мөсәнниф
Бер "шагыйрь"гә

Шигырьләреңнән күренә —
Син түгелсең акылсыз.
Шулкадәрле оста итеп
Безгә акыл тукыйсың.
Туры әйтми hич хәлем юк,
Тәнкыйтьне, энем, күтәр:
Башка шигырь язмаска да
Синең акылың җитәр.
1.04.2005.

Кайда бакма, җирдә (Айда!)

Инсур Мөсәнниф
Кайда бакма, җирдә (Айда!)...

Кайда бакма, җирдә (Айда!)
Кеше эзләре.
Әйтче, Кешем, җир актарып
Нәрсә эзләдең?
Эзләдеңме, бик тырмашып,
Шулай — бәхетне,
Әллә инде эзләдеңме...
Кара ләхетне?
10.07.2008.


Поделись с друзьями



Рекомендуем посмотреть ещё:



Ни - Стихи на татарском языке Кавказские притчи тосты

Читать стих на татарском языке Читать стих на татарском языке Читать стих на татарском языке Читать стих на татарском языке Читать стих на татарском языке Читать стих на татарском языке Читать стих на татарском языке

ШОКИРУЮЩИЕ НОВОСТИ